7 sierpnia 2020 Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (https://legislacja.gov.pl/docs//2/12329603/12659457/dokument459997.pdf), której istotnym elementem jest utworzenie Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).

Przepisy dotyczące CEEB zakładają, że w ewidencji gromadzone będą dane dotyczące m.in. źródła spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW, które nie wymagają pozwolenia ani zgłoszenia w myśl ustawy Prawo ochrony środowiska – p.o.ś. System teleinformatyczny obsługujący CEEB gromadzić ma również informacje dotyczące kontroli przeprowadzanych na mocy art. 379 p.o.ś, w tym aktów prawa lokalnego wydanych na mocy art. 96 tej ustawy, przy okazji których prowadzona będzie inwentaryzacja źródeł ciepła i spalania paliw.

Z punktu widzenia intensyfikacji działań na rzecz poprawy jakości powietrza w Polsce i walki z tzw. „niską emisją” duże znaczenie mają przepisy nakładające na właścicieli budynków lub lokali obowiązek złożenia władzom gminy deklaracji dotyczącej liczby i rodzaju eksploatowanych indywidualnych źródeł ciepła i źródeł spalania paliw oraz o ich przeznaczeniu i rodzaju spalanego paliwa.

Szczegółowa analiza systemów kontroli obowiązujących na terenie Republiki Federalnej Niemiec oraz Szwajcarii wykazała, że przytoczone powyżej przepisy nowelizacji mogą stanowić jeden z filarów systemu okresowej kontroli indywidualnych urządzeń grzewczych obejmujących również pomiar stężenia emitowanych zanieczyszczeń w warunkach rzeczywistej eksploatacji urządzenia. Regularne kontrole, poza weryfikacją przestrzegania przez obywateli przepisów o ochronie środowiska i dotrzymywania określonych wartości granicznych emisji, pozwalają na identyfikację przypadków, w których wysoka emisja zanieczyszczeń wynika z niewłaściwej eksploatacji niejednokrotnie nowego urządzenia. Problem ten może zostać wyeliminowany poprzez przeprowadzone przez kontrolera szkolenie z zakresu regulacji i dobrej praktyki palenia. Obowiązek taki poza rządami Niemiec i Szwajcarii, wprowadzony został również przez władze Republiki Czeskiej.

W dobie wzmożonych działań na rzecz zmniejszenia negatywnego oddziaływania sektora bytowo-komunalnego na jakość powietrza atmosferycznego należy się zastanowić, czy następnym krokiem, po wdrożeniu w Polsce CEEB, nie powinno być wprowadzenie krajowego systemu okresowych kontroli stanu technicznego i rzeczywistej emisji zanieczyszczeń. Wprowadzenie obowiązku dotrzymywania standardów emisyjnych dla kotłów o nominalnej mocy cieplnej do 500 kW i obowiązkowych szkoleń z zakresu niskoemisyjnej eksploatacji urządzeń grzewczych na paliwa stałe wydaje się być słusznym rozwiązaniem w Polsce, gdzie prawie 50% gospodarstw domowych na potrzeby ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej wykorzystuje węgiel kamienny i drewno.

W ramach realizacji projektu „Zintegrowany system wsparcia polityki i Programów Ograniczania Niskiej Emisji – ZONE” Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla opracował koncepcję modelu kontroli emisji i akwizycji danych ze źródeł niskiej emisji wraz z propozycją stosowanych przepisów prawnych, które mogą stanowić podstawę do osadzenia wypracowanego rozwiązania w krajowym prawodawstwie.