Porowate materiały węglowe stosowane w różnych dziedzinach przemysłu, charakteryzują się unikatowymi właściwościami fizykochemicznymi. Materiałami charakteryzującymi się bardzo dużą powierzchnią właściwą (1000–3000 m2 g-1) oraz dużą objętością porów (1-2 cm3 g-1) są węgle aktywne. Prekursorami, z których otrzymujemy węgle aktywne, są: węgiel kamienny, węgiel brunatny, torf, drewno, pestki owoców itp. W celu otrzymania węgla aktywnego o konkretnych parametrach ważny jest zarówno surowiec wyjściowy, jak również wybranie odpowiedniej metody jego produkcji (karbonizacja i aktywacja). Duże znaczenie ma również przeznaczenie wyprodukowanego węgla aktywnego. Przykładowe zastosowanie węgli aktywnych to: uzdatnianie wody pitnej w wodociągach i przy produkcji napojów, oczyszczanie ścieków, oczyszczanie wody w akwariach i wody przemysłowej, klarowanie syropów (przemysł cukierniczy, przemysł ziemniaczany), oczyszczanie i odbarwianie alkoholi, oczyszczanie i odwadnianie parafin i wosków, odolejanie kondensatów, odtłuszczanie i odbarwianie rozpuszczalników, oczyszczanie i/lub odbarwianie oraz dezodoryzacja w różnych gałęziach przemysłu, oczyszczanie i regeneracja kąpieli galwanicznych, oczyszczanie gazów spalinowych ze spalania odpadów komunalnych w końcowym etapie doczyszczania(usuwanie metali ciężkich Hg, Cd, Tl, dioksyn i furanów oraz innych związków organicznych, adsorpcja tlenków siarki i tlenków azotu), magazynowanie energii w bateriach, superkondensatorach i zbiornikach wodoru, konwersja energii w ogniwach paliwowych i ogniwach słonecznych i wiele innych.

Parametrem charakteryzującym porowatość węgla aktywnego jest między innymi liczba jodowa. W Laboratorium Paliw i Węgli Aktywnych od wielu lat oznaczamy liczbę adsorpcji jodu wg norm PN-83-C-97555.04:1983 oraz PN-EN 12902:2005. Obie te metody objęte są zakresem akredytacji (Certyfikat Akredytacji AB 081).

Norma PN-83-C-97555.04:1983 dedykowana jest do oceny jakości pyłowych węgli aktywnych, przeznaczonych do adsorpcji z roztworów rozpuszczonych substancji o wymiarach zbliżonych do wielkości cząsteczek jodu – średnicy około 1nm, natomiast norma PN-EN 12902:2005 przeznaczona jest do badania różnych właściwości fizycznych i chemicznych nieorganicznych materiałów nośnych i filtracyjnych (ISFM), w tym liczby jodowej. Liczba jodowa wyznaczana dla sproszkowanego lub granulowanego węgla aktywnego jest określana jako masa (w miligramach) zaadsorbowanego z roztworu wodnego jodu przez 1 g badanego węgla, podczas gdy stężenie jodu w pozostałym przesączu wynosi 0,01 mol/l. Norma ta umożliwia oznaczanie liczby jodowej w zakresie od 600 do 1450 mg g-1.

Zapraszamy do współpracy w tym zakresie – emisztal@ichpw.pl

Autorzy: Joanna Hrabak i Nina Bątorek Giesa