W warunkach gospodarki podlegającej zasadom wolnego rynku i dynamicznie zmieniającej się koniunktury samo podjęcie decyzji o rozpoczęciu projektu inwestycyjnego nie odgrywa krytycznej roli. Najważniejsze jest przede wszystkim jego odpowiednie przygotowanie oraz właściwa ocena zasadności ekonomicznej z punktu widzenia celów komercyjnych i społecznych. Bardzo często możliwość realizacji przedsięwzięcia jest utożsamiana z jego wykonalnością.

Jednak same możliwości technologiczne, prawne oraz organizacyjne zrealizowania danego przedsięwzięcia nie są warunkiem dostatecznym do podjęcia decyzji o jego realizacji. Dlatego niezmiernie istotnym elementem jest sprawdzenie przez inwestora w pierwszym etapie cyklu inwestycyjnego czy planowany projekt inwestycyjny będzie wykonalny.

Wykonalność przedsięwzięcia to możliwość skutecznej jego realizacji w określonych ograniczeniach i możliwościach.

Raport analizy wykonalności, w szczególności studium wykonalności, jest również podstawowym dokumentem decyzyjnym w procedurze wnioskowania o dofinansowanie projektu ze środków UE, który udziela odpowiedzi na pytania:

  • Czy projekt jest opłacalny finansowo i użyteczny społecznie?
  • Czy nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia uniemożliwiające realizację projektu?
  • Czy wnioskodawca/inwestor potrafi zarządzać ryzykiem tak, aby umożliwić sprawną i skuteczną realizację projektu?
  • Czy są podstawy do uznania, że planowany projekt będzie miał charakter trwały?

Organizacja UNIDO (United Nations Industrial Development Organization – Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju Przemysłowego) zainicjowała w latach siedemdziesiątych standaryzację analiz poprzedzających podejmowanie decyzji inwestycyjnych, ogólnie określanych jako feasibility study. Do dnia dzisiejszego pierwotne propozycje i ustalenia doczekały się szeregu udoskonaleń i są dziś ogólnie znanym oraz akceptowanym standardem studiów fazy przeddecyzyjnej. Studia te poprzedzają więc podejmowanie konkretnych decyzji inwestycyjnych.

W ramach tego standardu wyróżnić można następujące główne typy opracowań analiz wykonalności:

  • Studium analiz możliwości, studium celowości (opportunity study)
    • Wstępna identyfikacja jakościowa i ew. ilościowa pomysłu przedsięwzięcia;
    • Opinia dotycząca celowości kontynuowania dalszych prac nad pomysłem przedsięwzięcia, albo zaniechania (bądź odroczenia) dalszych prac;
    • Błąd szacowania kosztów wg AACE: (-50%; +100% ).
  • Studium analiz możliwych wariantów (pre-feasibility study)
    • Ocena wariantów realizacji przedsięwzięcia i wskazanie wariantu optymalnego;
    • Propozycja wariantu, który będzie bazą do pełnej analizy wykonalności;
    • Błąd szacowania kosztów wg AACE: (-30%; + 50%).
  • Studium wykonalności, studium ostatecznej wersji projektu inwestycyjnego (feasibility study)
    • Potwierdzenie (bądź nie) wykonalności proponowanego przedsięwzięcia w kontekście istniejących uwarunkowań;
    • Inicjalne uzasadnienie biznesowe przedsięwzięcia + plan realizacji;
    • Błąd szacowania kosztu wg AACE (-10%; +30%).

Zmiany zachodzące w różnych dziedzinach życia gospodarczego nieustannie skutkują nowymi wyzwaniami dla wszystkich jego uczestników, np. ogłoszenie przez Komisję Europejską pakietu klimatycznego Fit for 55 zakładającego zmniejszenie emisji dwutlenku węgla w UE o 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomem z 1990 roku (celem ostatecznym jest neutralność klimatyczna do roku 2050). Działania te wymuszają poszukiwanie i adaptowanie nowych pomysłów/projektów gwarantujących podmiotom gospodarczym utrzymanie dotychczasowej pozycji rynkowej i dostosowanie się do nowych norm i przepisów UE.

 



Instytut Chemicznej Przeróbki Węgla wykonuje analizy techniczno-ekonomiczne przedsięwzięć inwestycyjnych w zakresie technologii termochemicznego przetwórstwa paliw stałych i odpadów, a przede wszystkim możliwości ograniczenia emisji CO2 z procesu produkcyjnego.

Zapraszamy do współpracy!

 



Autor: Joanna Bigda
Zakład Transformacji Energetycznej
kontakt: jbigda@ichpw.pl | tel: 32 621 64 36